RSS
 

Archiwum dla kategorii ‘Przyroda’

Człowiek groźniejszy od wybuchów atomowych?

22 lis

Niewielu jest ludzi w Polsce którzy nie słyszeliby o tragicznej w skutkach awarii w elektrowni atomowej w Czarnobylu. Większość z nas słyszała również historie o świecących grzybach i zdeformowanych zwierzętach. Większość z nich to jednak zwykłe bzdury. A jaka jest prawda?

Błąd człowieka doprowadził do wybuchu reaktora 26 kwietnia 1986 roku. W wyniku wybuchu zmarło 31 osób a co najmniej 200 zachorowało na chorobę popromienną. 350 000 osób trzeba było ewakuować, z czego 15000 z samego Czarnobyla. Chociaż strefa wokół dawnej elektrowni nadal jest zamknięta, to na stałe przebywa tam i pracuje 2500 osób. Badania polskich naukowców z Politechniki Warszawskiej wykonane w 2001 roku wykazały, że promieniowanie w Czarnobylu wynosi 1 mSv na rok, czyli tyle ile w Warszawie. Relacje z wizyty w tzw. Zonie można zobaczyć na kanale Tube Raiders.

Autor: Ben Fairless (originally posted to Flickr as The dangerous view) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], Wikimedia Commons

Autor: Ben Fairless (originally posted to Flickr as The dangerous view) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], Wikimedia Commons

Paradoksalnie, katastrofa w elektrowni w znacznej mierze przyczyniła się dzikiej przyrodzie. Ludzi zostali ewakuowani z obszaru 4200 kilometrów kwadratowych. Natura szybko odzyskała pełnię władzy nad tym terenem (pomimo obecności niewielkiej grupy pracowników). Obecnie populacje wielu gatunków zwierząt jest porównywalna z populacjami z rezerwatów przyrody, a w niektórych przypadkach nawet większa. W przypadku niektórych gatunków roślinożernych (np. łosia, sarny europejskiej, jelenia szlachetnego) populacja odrodziła się w ciągu 1-10 lat od wybuchu.

Na przykładzie Czarnobyla można uznać, że największym zagrożeniem dla przyrody jest antropopresja czyli wynik działalności człowieka.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii człowiek, Przyroda

 

Karma dla ptaków

08 lis

Jeśli zdecydowałeś się na dokarmianie ptaków to powinieneś już wiedzieć co poszczególne gatunki ptaków jedzą i  czym można je „poczęstować”. Warto może jednak sobie przypomnieć.

Zasadniczo wszystkie rodzime gatunki ptaków można podzielić pod względem upodobań żywieniowych na cztery grupy.

ptaki owadożerne

Zaliczamy do nich sikory, dzięcioły, kowaliki oraz raniuszki. Dla tej grupy ptaków warto wyłożyć niesoloną słoninę, smalec, łój, masło oraz orzechy i nasiona słonecznika. Tłuszcze i nasiona słonecznika można połączyć tworząc kulę. Z karmy tej sporadycznie będą korzystać również wróble, mazurki, kosy, szpaki i zięby.

ziarnojady

Tą grupę można podzielić na dwie podgrupy. Pierwsza z nich to ptaki żywiące się ziarnami zbóż (pszenica, owies, proso, żyto, jęczmień, nasiona traw). Do tej grupy zaliczymy trznadla, potrzeszcza, śniegułę, a także ptaki spotykane na polach jak bażanty i kuropatwy. Wśród ziarnojadów można wyróżnić również grupę ptaków żywiących się nasionami roślin oleistych jak słonecznik, rzepak, rzepik i konopie. Do tej grupy zaliczymy taki gatunki jak dzwoniec, zięba, grubodziób, czyżyk, kulczyk, gil, szczygieł i makolągwa. Nasiona roślin oleistych chętnie zjedzą również sikory, wróble, mazurki i sierpówki.

Neep z angielskojęzycznej Wikipedii [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) lub CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)], źródło: Wikimedia Commons

Neep z angielskojęzycznej Wikipedii [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html) lub CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/)], źródło: Wikimedia Commons

miękkojady

Do tej grupy ptaków zaliczymy kosa, kwiczoła, rudzika, droździka, drozda śpiewaka oraz paszkot. Dla tych ptaków można wykładać winogrona, jabłka, bez czarny, jarzębinę, rodzynki oraz płatki zbożowe (naturalne bez dodatków).

wszystkożerne

Ta grupa ptaków zwykle chętnie zjada bardzo różnorodny pokarm. Zalicza się do nich gołębie miejskie, grzywacze i sierpówki, sroki, kawki, wróble, mazurki a częściowo także kosy, szpaki, wróble i mazurki.

Wszystkie wymienione produkty można kupić w sklepach zoologicznych, ogrodniczych, spożywczych, zielarskich lub na targach. Często można dostać gotowe mieszanki, które będą sporym ułatwieniem dla początkujących osób.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii Przyroda, Zwierzęta

 

Dokarmianie z głową – ale czym?

07 lis

Tegoroczny listopad nie jest szczególnie nieprzyjazny dla ptaków, więc ich dokarmianie nie powinno być zbyt obfite. Ważne jednak, aby wiedzieć czym można karmić naszych skrzydlatych przyjaciół,
a jakich produktów unikać.

Różne gatunki ptaków, preferują odmienne pokarmy. Jeżeli chcemy zwabić do naszego ogrodu czy balkonu możliwie dużo gatunków ptaków, powinniśmy zapewnić im różnorodny pokarm.

Znaczna cześć ptaków, skusi się na różnego rodzaju ziarna i nasiona. Spośród zbóż spokojnie możemy podawać proso, pszenicę, jęczmień oraz owies, również w postaci płatków. Ponadto możemy skorzystać z szerokiej oferty nasion, roślin takich jak len, słonecznik, mak, dynia, rzepak, rzepik, lub skorzystać z szerokiej gamy gotowych mieszanek dostępnych w sklepach zoologicznych a w sezonie również w większości marketów.

Autor: Matt MacGillivray from Toronto, Canada (house sparrow) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], Wikimedia Commons

Autor: Matt MacGillivray from Toronto, Canada (house sparrow) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], Wikimedia Commons

Ptaki chętnie skorzystają też z orzechów laskowych, włoskich oraz każdych innych bez dodatku soli czy innych przypraw. Niektóre gatunki chętnie zjadają owoce jarzębiny, czarnego bzu, aronii, róży, tarniny, jałowca czy też głogu. W mniej mroźne dni, mogą skusić się na kawałki jabłka lub gruszki. W bardzo mroźne dni, wilgotny pokarm jest trudny do zjedzenia.

Sikorki i dzięcioły skuszą się na niesoloną słoninę i smalec. Warto wykonać lub kupić kule ze smalcu z nasionami. Będą one źródłem łatwo dostępnych kalorii, szczególnie cennych w mroźne i wietrzne dni.

Autor: Magnus Johansson (blue tit) [CC BY-SA 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)], Wikimedia Commons

Autor: Magnus Johansson (blue tit) [CC BY-SA 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)], Wikimedia Commons

Nigdy nie podawaj:

- produktów solonych, zepsutych i nieświeżych,

- białego, świeżego pieczywa.

- produktów przyprawionych i słodzonych.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii Przyroda, Zwierzęta

 

Zorza polarna widoczna z Polski?

02 lis

Agencje NOAA i NASA przewidują silna burzę magnetyczną.

Całkiem prawdopodobne jest to, że niedługo możemy mieć ponowną okazję zobaczenie zorzy polarnej
w Polsce. Będzie to efekt oddziaływania wiatru słonecznego powstałego po rozbłysku na naszej gwieździe który docierając w okolicy Ziemi oddziałuje z polem magnetycznym naszej planety.

Jeśli prognozy się sprawdzą, to zorza będzie widoczna w nocy z 2-3 listopada, a największa szansa będzie
w poniedziałek między godziną 19 a 22. Największą szansę na oglądanie tego zjawiska będą mieli mieszkańcy północnych rejonów kraju.

Poprzednia zorza widoczna z Polski miała miejsce na początku października br. roku.

Autor: Muphygen (Praca własna) [CC BY-SA 3.0 pl (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/pl/deed.en)], Wikimedia Commons

Zorza polarna widziana z Puszczy Kampinowskiej Autor: Muphygen (Praca własna) [CC BY-SA 3.0 pl (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/pl/deed.en)], Wikimedia Commons

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii Przyroda

 

Każdy ma swoją raszplę

30 paź

Z okazji piątku nieco luźniej.

Nauki przyrodnicze i język mają jedną ważną wspólną cechę – ciągle ewoluują. Niejednokrotnie mają one również wspólne określenia. Nie zawsze są one spójne, nie znaczą to samo, jednak pewne zależności są widoczne.

Zacznijmy od tytułowej raszpli. Wolny (2003) zauważa pewną cechę w naszym społeczeństwie. Uwielbiamy naśmiewać się z pewnych ludzkich cech. Należy do niech między innymi nadmierne próby zachowania młodego wyglądu przez starsze kobiety. Warunkiem tego jest by te próby były mało udane. Do określeń używanych w stosunku do takich osób zalicza „stara tapeciara”, „lampucera” no i oczywiście „raszpla”.

Teraz wracamy do nauk przyrodniczych. Raszpla, czyli inaczej Anioł morski (Squatina squatina) należy do ryb spodoustnych., rzędu raszplokształtnych i rodziny raszplowatych. Pierwsze formy aniołów morskich znane były już w okresie Jury (Paśko 2010).

Autor: greenacre8 (Angel Shark 6 Nov 06) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], Wikimedia Commons

Autor: greenacre8 (Angel Shark 6 Nov 06) [CC BY 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by/2.0)], Wikimedia Commons

W tym miejscu wracamy do potocznego znaczenia słowa raszpla, wiązanego ze starością. Okres jury trwał od 201 do 145 milionów lat temu. Są więc dość stare !!!

Raszpla charakteryzuje się spłaszczonym kształtem ciała, który umożliwia im polowanie na swoje ofiary z zasadzki. Zagrzebuje się płytko w piasku lub mule (tzn. sięga dna) a następnie czeka na swoją ofiarę. Zbyt blisko podpływająca ofiara nie ma czasu na ucieczkę, gdyż reakcja raszpli jest błyskawiczna i bardzo skuteczna. Pożera swoją ofiarę i odpływa lub ponownie zagrzebuje się w piasku i czeka (JS).

Autor: Fernando Herranz Martín [GPL (http://www.gnu.org/licenses/gpl.html)], Wikimedia Commons

A teraz ponownie wracamy do znaczenia potocznego raszpli. Ona też sięga dna i czeka na swoją ofiarę. Zwykle jednak nie odnosi żadnego sukcesu a jedynie wystawia się na śmieszność. Nic jednak nie poradzimy, raszple były są i będą. A gdyby miało ich zabraknąć to biolodzy wezmą je pod ochronę. Mam nadzieję jednak, że tylko ryby.

Bibliografia:

JS. Raszpla, czyli „anioł morski”, Opublikowano drukiem w Magazynie Akwarium nr 1/2012 (114)

Paśko Ł. (2010). Współczesna historia ryb I – Chondrichthyes. Przegląd Zoologiczny LII-LIV, 1-4 (2008-2010)

Wolny M. (2003). Językowy obraz starości ludzi i zwierząt w polszczyźnie. W: Dąbrowska A., red.:„Język a Kultura, 189-199.

 
Brak komentarzy

Napisane w kategorii człowiek, Przyroda

 
 

  • RSS
  • YouTube